Tuesday, 16 January 2018

ಶ್ರೀ ಚಕ್ರ, ಶ್ರೀ ವಿಧ್ಯೆ - ೧೦ : ಶ್ರೀ ಚಕ್ರ, ಶ್ರೀ ವಿಧ್ಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ "ಐದು ಸತ್ಯಗಳ ಘೋಷಣೆ", ಪ್ರಸಕ್ತ ಮಠ ಮಾನ್ಯರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ

(ಋತ್ವಿಕ್ ವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆ - ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೯)

[ಸೂಚನೆ:- ಈ ಲೇಖನವು ಶ್ರೀಚಕ್ರ, ಶ್ರೀವಿಧ್ಯಾ ಲೇಖನ ಸರಣಿಯ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ. ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಈ ಲೇಖನಮಾಲೆಯ ಹಿಂದಿನ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಭಾರಿ ಮುಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಓದಿ ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಮಾತ್ರ ವಿಷಯದ ಗಹನತೆ ಅರ್ಥವಾದೀತು. ಹಾಗೇ ಈ ಲೇಖನ ಸರಣಿಯ ಮುಂದಿನ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಓದಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಒಟ್ಟು ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ. ಇವು ಹಲವು ಲೇಖನಗಳಲ್ಲ, ಒಂದೇ ಲೇಖನವನ್ನು ಬಿಡಿಯಾಗಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆಯಷ್ಟೆ.]




೧. ಶ್ರೀವಿಧ್ಯಾ ಎಂದರೆ ಜ್ಞಾನೋಪಾಸನೆ, ಜ್ಞಾನ ಎಂದರೆ ಸತ್ಯ-ಪ್ರಕಾಶ-ಬೆಳಕು ಬೀರುವಂತಹದ್ದು-ದರ್ಶಕ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು. ಅದು ಸೂರ್ಯೋಪಾಸನೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರಾ ಸಾಧ್ಯವೇ ವಿನಃ ಬೇರೆ ದಾರಿಯಿಂದಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ ನಿಮಗೆ ಗಾಯತ್ರೀ ಉಪದೇಶ ಕೊಟ್ಟರೇ ವಿನಃ ಲಲಿತಾ ಉಪದೇಶ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಉಪನಯನಕ್ಕೂ ಗಾಯತ್ರಿಗೂ ಪುರಾತನತೆ ಇದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ನೀವೇ ಆಲೋಚಿಸಿ?

೨. ಶ್ರೀಚಕ್ರವೆಂದರೆ ಕಿರಣ ಪ್ರಸಾರದ ಮೂಲಕ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾದ ರೂಪವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಲ್ಲ ಅಲ್ಲದೆ ಮಹಾನಾದ ಸ್ವರೂಪ ಅಲ್ಲದೆ ಪರಮಾನಂದ ರೂಪಕ ದರ್ಶಕ ಅಂದರೆ ಸೂರ್ಯ. ಬಿಂದುವು ಸೂರ್ಯನ ಸಂಕೇತವೇ ವಿನಃ ಲಲಿತೆಯಲ್ಲ - ನಿಮಗೆ ನಾದಾನಂದ, ಪರಮಾನಂದ, ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ ಏನೆಂದು ತಿಳಿದರೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಸುಶ್ರಾವ್ಯ ಸಂಗೀತದಿಂದ ನೀವು ಆನಂದ ಪಡೆಯಬಲ್ಲರಾದರೆ ಇದು ಸತ್ಯವೆಂದು ನಿಮಗೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.

೩. ಈಗ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀಚಕ್ರವೆಂಬ ಯಂತ್ರ ಪರಿಪೂರ್ಣವಲ್ಲ, ಅದು ಕೇವಲ ಕಪೋಲಕಲ್ಪಿತ. ಅದರಿಂದ ನಿಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ಥಕತೆ ಸಿಗಲಾರದು. ಸಹಸ್ರಾರ ಸ್ವರೂಪವೇ ಶ್ರೀಚಕ್ರವೇ ವಿನಃ ೪೩ ಕೋಣವು ಶ್ರೀಚಕ್ರವಾಗಲಾರದು. ಅದೊಂದು ಸ್ಥಂಭನ ಯಂತ್ರ.

೪. ಪ್ರಸಕ್ತ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾಮಬೀಜರೂಪವಾದ ಬೀಜಾಕ್ಷರ ಸಹಿತ ಪೂಜಾವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನಿಸುವ ಲಲಿತಾ ಮತಂಗ ಮಹರ್ಷಿಯು ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಕೃತ್ಯವೇ ವಿನಃ ದೇವತೆಯಲ್ಲ. ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಆಶ್ರಮ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ದಸ್ಯುಗಳ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು ಎಂದು ಸಮರ್ಥ ಆಧಾರಗಳಿಂದ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.

೫. ಆಚಾರ್ಯ ಶಂಕರರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಆಮ್ನಾಯ ಪೀಠ ಚತುಷ್ಟಯಗಳು ಮಾತ್ರ ಈ ಯಂತ್ರ ಪೂಜೆಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆಯೇ ವಿನಃ ಬೇರಾರಿಗೂ ಯಾವ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಅರ್ಹತೆ ಬರಲಾರದು. ಇಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದು ಧರ್ಮ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು. ನಾಲ್ಕು ಮಾತ್ರ, ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಥಾಪನೆ ಇದೆ. ದೇಶದ ಹಿತ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಚಕ್ರ - ಕೊಡಚಾದ್ರಿ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೊಲ್ಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಉಗ್ರ ಕಾಳಿಯ ರುದ್ರ ನರ್ತನ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೂ ಅದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೂ ಅದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದದ್ದು ರಾಜನೇ ವಿನಃ ಆಚಾರ್ಯರಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಪರಿಣಾಮ ಚರಿತ್ರೆಯಿಂದ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ನಾನು ಹೇಳಲಾರೆ. ಹೀಗೆ ರಾಜಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ವೈದಿಕ ಧರ್ಮ ಕೈಯಾಡಿಸುವುದು ತಪ್ಪು. ಇದು ಮೀಮಾಂಸಾ ನ್ಯಾಯ. ದೇಶದ ರಕ್ಷಣೆ ರಾಜನಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದೇ ವಿನಃ ವೈದಿಕರದ್ದಲ್ಲ. ಕೊಡಚಾದ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಏನೇ ಅನಾಹುತ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಿರಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ರಾಜಾದೇಶವಿಲ್ಲದೇನೆ ಆ ಉಗ್ರ ಕಾಳಿಯನ್ನು ಸ್ಥಂಭಿಸಿ ಕೊಲ್ಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಮೂಕಾಂಬಿಕೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದು ಸಮಕಾಲೀನ ಜನರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದರೂ ಆಚಾರ್ಯ ಶಂಕರರು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಎಷ್ಟು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಬೇಕಾಯ್ತು, ಆಲೋಚಿಸಿ.

"ನಾನು ಕಲಿತ ವಿಧ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮಾಣ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ,
ಈ ಐದೂ ವಿಚಾರ ಸೂರ್ಯನಷ್ಟೇ ಸತ್ಯ"

ಇನ್ನು ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರ ಈಗ ಬಿಡಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಅಂದರೆ ೫೦ ವರ್ಷದ ಹಿಂದಿನ ಚರಿತ್ರೆ ಗಮನಿಸಿ. ಈ ಲಲಿತಾ ಹೀಗೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಪರಿಚಯವಿತ್ತೆ? ಎಲ್ಲೋ ಕೆಲವೇ ಮಂದಿ ಅವರ ಸ್ವಂತ ಅನುಷ್ಠಾನವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರಬಹುದು. ಆಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಲಲಿತೋಪಾಸಕರೆಂದರೆ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಭಯ, ಭೀತಿ ತುಂಬಿತ್ತು. ಈಗಲೂ ನನಗೆ ಬಂದ ಕೆಲ ಪತ್ರಗಳು ಕೂಡಾ ಬೆದರಿಕೆ ಒಡ್ಡಿವೆ. ನಿಮ್ಮನ್ನು ವಾಮಾಚಾರ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ನಾಶಮಾಡದಿದ್ದಲ್ಲಿ ನಾನು ಲಲಿತಾ ಉಪಾಸಕನೇ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಾಪುರುಷನೂ ಇದ್ದಾನೆ. ಅವರು ನಾಶಮಾಡುವುದಿದ್ದರೆ ಅವರು ಉಪಾಸಿಸುವ ದೇವತೆ ತಾಯಿಯೇ ಆಗಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಈ ಸವಾಲಿಗೆ ಕೊರಳೊಡ್ಡಿ ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಯಾವ ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಅದು ನಾನು ಹೇಳುವ ಮತಂಗ ಕನ್ಯೆಯೇ ನಿಜವಾದರೆ ಅಥವಾ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ ವಿಚಾರ ಸತ್ಯವಾದರೆ ನನ್ನನ್ನು ಏನೂ ಮಾಡಲಾರರು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಧೈರ್ಯವಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ನಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಸಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಓದಿದ ಹೆಬ್ಬೂರು ಕೋದಂಡಾಶ್ರಮದ ಶ್ರೀಗಳವರು ಅದರಂತೆ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಪಣವಾಗಿಟ್ಟು ಹೋರಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ನಮ್ಮ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಲ್ಲಿ ಸವಾಲಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ನ್ಯಾಯವೇ? ಧರ್ಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆಚಾರ್ಯ ಶಂಕರರು, ಆಚಾರ್ಯ ರಾಮಾನುಜರೂ, ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರೂ ಇಂತಹಾ ಮಹಾ ಪುರುಷರೇ ಶಾಶ್ವತವಾಗಲಿಲ್ಲವೆಂದ ಮೇಲೆ, ನನ್ನ ಅಥವಾ ಅವರ ಪ್ರಾಣದ ಕಿಮ್ಮತ್ತು ಏನಿರಬಹುದು? ಆಲೋಚಿಸಿ. ತೀರಾ ಕ್ಷುಲ್ಲಕವಾಗುತ್ತದೆ ಈ ವಿಚಾರ.

ಅಭಿವ್ಯಕ್ತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿದ್ದ ಈ ಧರ್ಮಾತೀತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೂ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕಾದ್ದು ಸಮಾಜದ ಗಣ್ಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವವರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಉತ್ತರಿಸಲಾಗದಿದ್ದರೆ ತಪ್ಪು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಾತೀತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಜದಂಡನೆಯಾದರೆ - ನಿರ್ಭಯದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕೇ ವಿನಃ ಧಿಕ್ಕರಿಸುವುದಲ್ಲ. ಈ ಹೋರಾಟ ಅಥವಾ ವಿಚಾರ ನಾನೇನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಸಾರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು. ಅದಕ್ಕೆ ಪರಿಮಾರ್ಜನೆ ಬೇಕಲ್ಲವೇ? ಒಮ್ಮತದಿಂದ ಪರಿಹರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸೋಣ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿದ್ದರೆ ಕೈಗೂಡಿಸಿ ಇಲ್ಲವಾದರೆ ನಾನಂತೂ ಹೋರಾಡುತ್ತೇನೆ. ಇದು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ನಾನು ಮಾಡುವ ಸೇವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತೇನೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬೆದರಿಕೆ ಪತ್ರ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ. ಈ ಭಾಗದ ಧರ್ಮ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಆದೇಶಿಸಿದರೆ (ಅಂದರೆ ಶೃಂಗೇರಿ ಪೀಠದ ಭಗವತ್ಪಾದರು), ಅವರ ಆದೇಶದಂತೆ ನಾನು ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದೇನೆ. ಆ ಪೀಠದ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಗಳವರ ಬಗ್ಗೆ ನನಗ ಅಪಾರ ಗೌರವವಿದೆ. ಈ ಧರ್ಮಾತೀತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯ ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿದ್ದ ಬೆಲೆ ಧಾರ್ಮಿಕರಿಗಿಲ್ಲ, ಇರಲೂ ಬಾರದು. ಅದು ಧರ್ಮ ತುಚ್ಛೀಕರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇರೊಂದು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಕಿರಿಕಿರಿಯಾಗಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ದೇಶ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಾರ್ಥಕತೆ, ಅದಕ್ಕೊಂದು ಕಿಮ್ಮತ್ತಿದೆ. ಧರ್ಮ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸುವವರು ಮೊದಲು ಆ ಆಸೆ ಬಿಟ್ಟಿರಬೇಕು. ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಉದಾರ ವಾಕ್ಯ, ಆದರ್ಶ ವಾಕ್ಯ, ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಮಗಾಗಿಯೇ ಹೇಳಿದ್ದು ಎಂದು ತಿಳಿದಿರಬೇಕು.

"ಕರ್ಮಣ್ಯೇ ವಾಧಿಕಾರಸ್ತೇ ಮಾ ಫಲೇಷು ಕದಾಚನ" ಅರ್ಥವಾಯ್ತು ತಾನೇ?

ಕ್ಷಣಿಕವಾದ ಈ ದೇಹ ವಾಂಛೆ ಅಥವಾ ಪ್ರೀತಿಗಿಂತ ಧರ್ಮ ಪ್ರೀತಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿ. ಹಿಂದೆ ಉದಾಹರಿಸಿದ ಆಮ್ನಾಯ ಪೀಠಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬೇಕಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆನೆಲ್ಲಾ ಅದರ ಕಾರಣವಿಷ್ಟೆ, ಆಚಾರ್ಯ ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಿತ್ತು. ಯಾರು ಜ್ಞಾನಿಗಳೋ, ಯಾರು ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜ್ಞಾನಿಗಳೋ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಇತ್ತು, ಈಗ ಹಾಗಿಲ್ಲ ಬಿಡಿ. ಆಗ ಧರ್ಮ ಪೀಠದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ, ವಿತಂಡವಾದಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಈ ಸ್ಥಂಭನ ಯಂತ್ರ ಬೇಕಿತ್ತು.

"ಯತ್ರ ಕುತ್ರ ಸ್ಥಿತಂ ವಾಪಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಾಲೋ ನಿಹಂತಿ ತಮ್ |
ವಿದ್ಯಾಸು ಕುರುತೇ ವಾದಂ ಯೋ ವಿದ್ವಾನ್ನಾಮಜಾಪಿನಾ ||"

ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಧೂರ್ತ ವಿಧರ್ಮೀಯರನ್ನು ತಡೆಯುವುದೇ, ಚಾರ್ವಾಕರನ್ನು ಸ್ಥಂಭಿಸುವುದೇ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಧರ್ಮ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಗುರಿಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತೇ ವಿನಃ ಅದರಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸುವ ಇತರೆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ ಅಂದರೆ ಭೈರವ ಬೀಜವೇ ಇದಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿಯೇ ವಿನಃ ಲಲಿತೆಯೆಂದು ಉದಾಹರಿಸಿಲ್ಲ. ಭೈರವ ಎಂದರೆ ಚೈತನ್ಯ - ಸೂರ್ಯ ಎಂದೂ ಕೂಡ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರಬಹುದು. ಶೃಂಗೇರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡಾ ಕಾಲಭೈರವ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನಾಗಿ ನೆಲಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರಬಹುದು. ಜ್ಞಾನ ಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಶೃಂಗೇರಿಯ ಮಹಿಮೆ ಅರಿಯದ ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಇದರ ಅರ್ಥವಾಗದಿದ್ದರೆ ನಾನು ಜವಾಬ್ದಾರನಲ್ಲ ಅಥವಾ ಶೃಂಗೇರಿ ಮಠ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲಾ ಮಠಗಳೂ ಹಾಗಾಗಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಹೇಗೋ ಹಾಗೇ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕಾವಿ ಧರಿಸಿದ ಕ್ಷಣ ಸನ್ಯಾಸವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

        ಈಗಿನ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿಧ್ಯಮಾನ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರಬಹುದು, ಗಂಭೀರವಾಗಿರಬೇಕಾದ ಆಶ್ರಮವು ಗೊಂದಲಮಯವಾಗಿದೆ. ಬೇಕಾದಾಗ ಸನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಇಷ್ಟ ಬಂದಾಗ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಬಹುದಾದಂತಹಾ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶ ಅಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಭಾರತ ದೇಶದ ಕೆಲ ಅಮಾನ್ಯ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ಸ್ಥಿತಿ ಸಾವಿರ ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಸನ್ಯಾಸಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ ಎಂದರೆ, ಅದನ್ನೇ ನಂಬಿದ ಅವರು ತೋರುವ ದಾರಿಗಾಗಿ ಹಲಬುತ್ತಿರುವ ಗೃಹಸ್ಥ ಸಮಾಜದ ಸ್ಥಿತಿ ಶೋಚನೀಯವಲ್ಲವೇ? ಯಾಕೆ ಬೇಕು ಈ ಸನ್ಯಾಸ ಅವರಿಗೆ? ಯಾಕೆ ಬೇಕು ಈ ರೀತಿಯ ಸಾವಿರಾರು ಮಠಗಳು? ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸುವುದಿದ್ದರೆ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಶ್ರೇಷ್ಠರೋ ಅವರು ಮಾತ್ರ ಜಗದ್ಗುರು ಎಂದಾಗುವರು. ಈಗ ಪ್ರತೀ ಊರಿಗೂ ಒಬ್ಬ ಜಗದ್ಗುರು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಜ್ಞತೆ ಎಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತು? ಉಳಿದ ಧರ್ಮದ ನೇತಾರರೊಂದಿಗೆ ಎಂದು ಅವರು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಿದರು? ಹೇಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ಸಿಕ್ಕಿತು? ಜಗತ್ತಿಗೆ ಇಂತಹಾ ಜಗದ್ಗುರುಗಳು ಬೇಕೆ? ತಲೆ ಸೀಳಿದರೆ ಮೂರಕ್ಷರ ಇಲ್ಲದವನನ್ನು ಜಗದ್ಗುರು ಎಂದು ಹಿಂಬಾಲಕರಿಂದ ಕರೆಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲರು, ಅದು ಸರಿಯೇ? ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಮ್ದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಷ್ಟಮಠ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಜಗದ್ಗುರು ನಾಮವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಬಳಸಿದ್ದು ಕಂಡು ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಯಾಕೆ? ಅವರಿಗೆ ದ್ವೈತ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತ. ಅದಕ್ಕೇ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಆಮ್ನಾಯ ಪೀಠ ಮಾತ್ರ ಜಗದ್ಗುರು ಎಂಬುದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಬೇಕಾದಾಗ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವ ಸನ್ಯಾಸ ಏಕೆ ಬೇಕು? ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಜಗಳವಾಡಲು ಸನ್ಯಾಸಬೇಕೆ? ರಾಜಕಾರಣವಿಲ್ಲವೇ? ಆಶ್ರಮಸ್ಥರ ಗಂಭೀರತೆಯ ಅರ್ಥವೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ರಾಗ ದ್ವೇಷವನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಸತ್ಯವೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಈ ಸನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವೇನು? ಇದು ನಿಮಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡೀತ? ನೀವೇ ಆಲೋಚಿಸಿ.

        "ಸನ್ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಲಾರದ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳಿಂದಾಗಲೀ, ಮಠದಿಂದಾಗಲೀ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?" ಸರಿಯಾದ ದಾರ್ಶನಿಕರು ಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಲು ಜನತೆಗೆ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲವೇ? ಇಲ್ಲಾ ಈ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಲೇಬೇಕೆ? ಇದು ಯಾವ ಜನ್ಮದ ಕರ್ಮ? ಆಲೋಚಿಸಿ. ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಬರೆಯಲಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು (ಋತ್ವಿಕ್ ವಾಣಿಯನ್ನು) ಮುದ್ರಿಸಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಇರುವುದರಿಂದ ಲೇಖನ ದೀರ್ಘವಾದಾಗ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಾಗದಿರಬಹುದು. ಓದಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಧಾನ ಇಲ್ಲದಿರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ವಿಷಯವನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದೇನೆ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಓದಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
  (ಸಶೇಷ..)

ಇಂತು ಸಜ್ಜನ ವಿಧೇಯ,
ಕೆ. ಎಸ್. ನಿತ್ಯಾನಂದ,
ಪೂರ್ವೋತ್ತರೀಯ ಮೀಮಾಂಸಕರು,
ವೇದ ವಿಜ್ಞಾನ ಮಂದಿರಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು

(ಋತ್ವಿಕ್ ವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆ - ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೯) 

Tuesday, 9 January 2018

ಶ್ರೀ ಚಕ್ರ, ಶ್ರೀ ವಿಧ್ಯೆ - ೯ : ಲಲಿತಾ - ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಅಪಭ್ರಂಶ! ಶ್ರೀಚಕ್ರಾಕಾರದ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಿಂದ ಸರ್ವನಾಶ!! ಅಗಸ್ತ್ಯರಿಗೆ ಶ್ರೀಚಕ್ರ, ಶ್ರೀವಿಧ್ಯೆ, ಲಲಿತೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೇ?

(ಋತ್ವಿಕ್ ವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆ - ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೯)


[ಸೂಚನೆ:- ಈ ಲೇಖನವು ಶ್ರೀಚಕ್ರ, ಶ್ರೀವಿಧ್ಯಾ ಲೇಖನ ಸರಣಿಯ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ. ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಈ ಲೇಖನಮಾಲೆಯ ಹಿಂದಿನ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಭಾರಿ ಮುಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಓದಿ ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಮಾತ್ರ ವಿಷಯದ ಗಹನತೆ ಅರ್ಥವಾದೀತು. ಹಾಗೇ ಈ ಲೇಖನ ಸರಣಿಯ ಮುಂದಿನ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಓದಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಒಟ್ಟು ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ. ಇವು ಹಲವು ಲೇಖನಗಳಲ್ಲ, ಒಂದೇ ಲೇಖನವನ್ನು ಬಿಡಿಯಾಗಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆಯಷ್ಟೆ.]

ಇನ್ನು ಲಲಿತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದಿದ್ದರೆ ಈ ಲಲಿತಾ ಶಬ್ದವು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಲಭ, ಆಕರ್ಷಕ, ಮೋಹಿತ ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ಉದಾಹರಣೆ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆಯೇ ವಿನಃ ನಾಮಪದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದದ್ದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಭಾಷಾ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಣೆ ಸಾವಿರಾರು ಕೊಡಬಹುದು. ಅದೆಲ್ಲಾ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಅಪ್ರಸ್ತುತ. ಲಲಿತಾಸಹಸ್ರನಾಮ, ಅದರ ಪೂರ್ವೋತ್ತರ, ಪೀಠಿಕೆ, ಅಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸಿದ ಉಪಮಾಲಂಕಾರಗಳನ್ನು ಭಾಷಾ ಸಾಹಿತ್ಯಾಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರೆ ಯಾವ ಪುರಾಣ ಕಾಲದ್ದೂ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸಿದ ಕೆಲ ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡಬಹುದಿತ್ತು, ಸಮಯಾಭಾವ ಹಾಗೂ ಲೇಖನದ ದೀರ್ಘತೆಗೆ ಕಟ್ಟು ಬಿದ್ದು ಅವೆಲ್ಲಾ ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ.

        ಒಂದೇ ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಆಶ್ರಮ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಇವರು ಮುದ್ರಿಸಿದ ಲಲಿತಾಸಹಸ್ರನಾಮ ಸ್ತೋತ್ರ ಮತ್ತು ಭಾಷ್ಯ ಸಹಿತವಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿರುವಂತೆಯೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮುದ್ರಿತ ಎಲ್ಲಾ ಪುಸ್ತಕಗಳೂ ಇರಬಹುದು ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರಬಹುದು. ಅಲ್ಲಿ ಸಹಸ್ರನಾಮ ರಹಸ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕವಿ ಒಂದು ಉಪಮೆ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಆ ಉಪಮೆ ಎಷ್ಟು ಅಸಹ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ ಖಂಡಿತಾ ಲಲಿತಾಸಹಸ್ರನಾಮದ ಆರಂಭ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳುವ ಕಾಲದ ಜನರಿಗೆ ಆ ಕಲ್ಪನೆಯೂ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕವಿಗೆ ಸಮಕಾಲೀನ ವಿಧ್ಯಮಾನವೇ ಉಪಮಾಲಂಕಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಂದು ಸಾಹಿತ್ಯಾಭ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಆ ಉಪಮೆಯ ಕಾಲ ಯಾವುದು ಊಹಿಸಿ. ಆ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥಕರ್ತೃವು ಕೊಟ್ಟ ಅರ್ಥವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಬರೆದಿರುತ್ತೇನೆ ಓದಿಕೊಳ್ಳಿ -

ಸ್ವಮಾತೃ ಜಾರ ವದ್ಗೋಪ್ಯಾ ವಿದ್ಯೈಪೇತ್ಯಾಗ ಮೂಜಗಃ |
ತತೋತಿ ಗೋಪನೀಯಾ ಮೇ ಸರ್ವ ಪೂರ್ತಿಕರೀ ಸ್ತುತಿಃ ||

ಭಾಷ್ಯ:- ಮಗನು ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಜಾರಪುರುಷನನ್ನು ಗೋಪ್ಯವಾಗಿಡುವಂತೆ ಈ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿಡಬೇಕೆಂದು ಆಗಮಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಆದುದರಿಂದ ಸರ್ವಪೂರ್ತಿಕರವಾದ ನನ್ನ ಸ್ತುತಿಯು ಅತಿ ಗೋಪನೀಯವಾದುದು.

        ಈ ಲಲಿತೆಯ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೊಡುವುದಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ಉಪಮೆಯೂ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲವೇ? ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಕಲ್ಪನೆಯು ಇರಲೂ ಸಾಧ್ಯವೇ? ನೀವೇ ಆಲೋಚಿಸಿ, ಒಂದು ಇದ್ದೀತು ಎಂದು ನೀವು ವಾದಿಸುವುದಿದ್ದರೆ ಆ ಶ್ಲೋಕವೇ ಹೇಳುವಂತೆ, ಯಾವ ಜಾರ ಪುತ್ರ ಇದನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ತಂದ? ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಗೌಪ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಾರದ ಆ ಮಗನನ್ನು ಹಡೆದ ತಾಯಿಯ ನೋವಿನ ಕಲ್ಪನೆ ಅವನಿಗೆ ಇದೆಯೇ? ತನ್ನ ಹೆತ್ತ ತಾಯಿಯ ಗೌಪ್ಯತೆಯನ್ನೇ ಕಾಪಾಡಲಾರದ ಮಗನು ಅವಳ ಭಯಂಕರ ಊಹಿಸಲಾರದ ಯಾತನೆಗೆ ಮಾತೃ ಸ್ವರೂಪಿ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಈ ಲಲಿತೆಯ ಅನುಗ್ರಹ ಹೇಗಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ? ಆಲೋಚಿಸಿ, "ಮಾತೃ ದೇವೋ ಭವ, ಪಿತೃ ದೇವೋಭವ" ಎಂಬ ವಾಕ್ಯ ಸುಳ್ಳೆ? ವಿಚಾರ ಕಟುವಾಗಿದ್ದರೆ ಕ್ಷಮಿಸಿ. ಯಾವುದೇ ವಿಷಯ ಇದ್ದದ್ದು ಇದ್ದಂತೆ ಹೇಳಿದರೆ ಬಾಧಕವಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆಲ್ಲಾ ಆದಾಗ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸುವುದು ಸಹಜ ತಾನೇ? ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಬಳಸುವ, ಅನುಷ್ಠಾನಿಸುವ ಶ್ರೀವಿಧ್ಯಾ ಉಪಾಸಕರು ನಿಮ್ಮ ಗುರುಗಳ ಕಡೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಲ್ಲವೇ? ಇದು ನ್ಯಾಯವೇ? ಸೂಕ್ತವೇ? ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮಾಣವಿಡುವುದಕ್ಕೆ ತಾಯಿಯ ಶೀಲವೇ ಬೇಕೇ? ಇಂತಹಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಯಾವಾಗ ಇತ್ತು? ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. ಮುಸ್ಲಿಮರ ಆಕ್ರಮಣ ಭಾರತದ ಮೇಲಾದಾಗ ಮಿತಿ ಮೀರಿದ ಅತ್ಯಾಚಾರ ನಡೆದು ಹೋದವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನಜೀವನದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಚಾರ ಅಷ್ಟು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದರ ಪ್ರಾಚೀನತೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಹೀಗೆ, ಲಲತಾ ಸಹಸ್ರನಾಮದಲ್ಲಿರತಕ್ಕ ನಾಮಾವಳಿಗಳೂ ಮತ್ತು ಫಲಶ್ರುತಿಯಲ್ಲೂ ಇಂತಹಾ ಹಲ ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡಬಲ್ಲೆ, ಕಾರಣ ನನಗೆ ಆ ಭಾಷೆ ಅರ್ಥವಾಗದ್ದು. ನಿಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತೇನೆ.

        ಇನ್ನು ಲಲಿತೆಯ ಪರಮ ಭಕ್ತರೂ, ಉಪಾಸಕರೂ ಆದ ಅಗಸ್ತ್ಯರು ಅವರ ಮುಂದಿನ ಜೀವನ ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣ ಚರಿತ್ರೆ ಹೇಳುವಂತೆ ಕಾವೇರಿಯೇ ಲೋಪಾಮುದ್ರೆ ಎಂಬುದು ನಿಜವಾದರೆ ಅವರಿಗೆ ಪತ್ನೀ ವಿಯೋಗವು ಮತಿ ಭ್ರಮಣೆಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಿತೇ? ಈ ಹುಚ್ಚಿಗೆ ಕಾರಣವೇನು? ಲಲಿತೆಯನ್ನು ಯಾಕೆ ಮರೆತರು? ಅದು ಸರಿಯಲ್ಲವೆಂದೇ? ಅದು ಶುದ್ಧ ವಿಧ್ಯೆಯಲ್ಲವೆಂದೇ? ಅವರಿಗೆ ಪತ್ನಿ ವಿಯೋಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಸಮುದ್ರ ಸಂಗಮದವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ಉಪಾಸನಾ ದೇವತೆಯ ಬಿಟ್ಟು ಶಿವಲಿಂಗ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೇಕೆ? ತಾನು ಲಲಿತಾ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡಿದ ಪಾಪ ತೊಳೆಯಲೆಂದೇ ಅಥವಾ ಲಲಿತೆ ಅವರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮತಿ ಭ್ರಮಣೆಯುಂಟು ಮಾಡಿದಳೇ? ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವಿದೆಯೇ? ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನೂ ಕರ್ಮವನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡತಕ್ಕ ಅರ್ಹತೆ ಇರುವ ಲಲಿತೆ ಅವರಿಗೆ ಮಾತ್ರಾ ಇನ್ಯಾರಿಗೂ ಸಿಗಬಾರದೆಂದೇ? ಹಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? ಒಟ್ಟಾರೆ ಗಂಡ-ಹೆಂಡಿರಿಬ್ಬರೂ ಪರಮ ಪದ ಸೇರುವುದು ಬಿಟ್ಟು ಶಿವನ ಪಾದ ತೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರಲ್ಲ! ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? ಲಲಿತೋಪಾಸನೆಯ ದೋಷವೇ? ಅವರಿಗೆ ಮುಕ್ತಿ ಎಂದು? ಅಥವಾ ಹಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಲಲಿತಾ ದೇವಸ್ಥಾನ ಯಾಕೆ ಕಟ್ಟಲಿಲ್ಲ? ಅದು ಪೂಜಾರ್ಹವಲ್ಲವೇ? ಅಥವಾ ಶ್ರೀಚಕ್ರ ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೇ? ಬರೇ ಲಲಿತೆ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿದಿದ್ದರೇ? ಏಕೆಂದರೆ ಈಗ ಶ್ರೀಚಕ್ರ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮಹಾಜ್ಞಾನಿಗಳು. ಆಗ ಅದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿರಲಿಲ್ಲವೇ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟಬಾರದೆಂದೇ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ದೇವಾಲಯ ಹೇಗೆ ಕಟ್ಟಿದರು? ಒಬ್ಬ ಸ್ಥಪತಿಯೂ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಪಣವಾಗಿಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾದ ವಿಚಾರ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.

        ಆದರೆ, ದೇವಾಲಯದ ಸ್ವರೂಪವೂ, ದೇವತಾ ಸ್ವರೂಪವೂ ಒಂದೇ ಆದಲ್ಲಿ ದೇವಾಂಶ ಅಂದರೆ ೪೦ ಕಲೆಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಸತ್ಯ ಗೋಚರಿಸಲಿಲ್ಲವಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಎರಡು ಆಯಸ್ಕಾಂತಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಬ್ಬಿಣವಿಟ್ಟರೆ ಆಗ ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಆಯಸ್ಕಾಂತವೇ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ; ನಿಮಗೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತಿರಬಹುದು. ಹಾಗಿದ್ದಾಗ ಒಳಗಿರುವ ಸಣ್ಣ ಶ್ರೀಚಕ್ರವು ಅದರ ಸಾವಿರ ಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾದ ಶ್ರೀಚಕ್ರ ರೂಪದ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗಬಹುದೇ ವಿನಃ ತನ್ನತನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ? ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಣವೇ ಪಣವಾಗಿಡಬೇಕೇ? ಮೂರ್ಖತ್ವವಾದೀತು. ಸಣ್ಣ ಎರಡು ಆಯಸ್ಕಾಂತ ಕಲ್ಲನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿ ನೋಡಲಿ, ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಹಿರಿಯವರಾದ ಅವರಿಗೆ ನೋವುಂಟು ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮಕ್ಕಳಾಟಿಕೆ, ತಾಯಿಯ ಮುಂದೆ ಪ್ರತಿ ಮಗುವೂ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಮುಂದೆ ತಾನು ಬೆಳೆದಾಗಲೂ ಅದೇ ತಾಯಿ, ಅದೇ ಮಗು ಆದರೆ ವರ್ಷ ಕೆಲವು ಕಳೆದಿರುತ್ತದೆ. ಆಗ ಮಕ್ಕಳಾಟಿಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಸಮಾಜ ನಗಲಾರದೇ? ಆಲೋಚಿಸಿ. ಈ ರೀತಿಯ ನಾಟಕ ಬೇಕೇ? ಸಹಜತೆಗೆ ಒತ್ತು ಕೊಟ್ಟು ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರೆ, ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿತ್ತೇ? ಅವರವರ ಅನುಷ್ಠಾನ ಅವರವರಿಗೆ, ಜನರಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಲ್ಲವೇ? ಆಲೋಚಿಸಿ, ವಿಷಯ ಕಟುವಾಗಿದ್ದರೆ ಕ್ಷಮಿಸಿ. ಯಾಕೆಂದರೆ ನಾನು ಹೇಳುವ ಧಾಟಿಯೇ ಇದು. 

    
ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರಿ ಹೇಳಿದರು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಗರವೆಂಬ ಒಂದು ನಗರವೇ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಶ್ರೀಚಕ್ರದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಎಂದು. ಅದು ಯಾವುದೂ ಬಲ್ಲಿರಾ? ಕಾಶ್ಮೀರದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿರುವುದು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ದೈವ ದೇವರಿಗೆ ಇರತಕ್ಕ ಮಾನ್ಯತೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಜನಜೀವನ ನಿಮಗೆ ನಿತ್ಯವೂ ಸುದ್ದಿ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದೆ; ನಾನೇನು ಹೇಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಇಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲ. ಆ ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ನಿಮಗೆ ಚರಿತ್ರೆಯ ಪರಿಚಯವಿದ್ದರೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಚಾರ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರಿ ಹೇಳಿದ್ದು. ನೀವೇ ಆಲೋಚಿಸಿ, ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೇಲೆ ಇಂತಹಾ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬೇಕೇ? ಅದೂ ಏನೂ ಅರಿಯದ ಅಮಾಯಕ ಜನರ ಮೇಲೆ ಅವರಿಗೇ ತಿಳಿಯದಂತೆ! ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರಯೋಗ ಪಶುಗಳನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನ್ಯಾಯವೇ? ಆಲೋಚಿಸಿ.

   ಸಹಜತೆಗೆ ಒತ್ತು ಕೊಟ್ಟು ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯ ದೃಷ್ಠಿಯಿಂದ ಗೃಹ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಲೆ ಆರಂಭವಾಯಿತೇ ವಿನಃ ಈ ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯಲ್ಲ. ಕಲ್ಪನೆ ಹಾಗಿಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುವ ಮನೆಯು ಸಹಜ ರೂಪದಲ್ಲಿರಬೇಕೇ ವಿನಃ ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ನಾಯಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮನೆ ಇರಬೇಕು, ನನಗೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೀತಿ. ನಾನು ಕಾರು ತಯಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಯಜಮಾನ, ನನ್ನ ಮನೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಹಡಗಿನಂತಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಬಂದರೆ ಅದು ಹುಚ್ಚುತನವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸಗಳೆಲ್ಲಾ ಆಯಾಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಪಯುಕ್ತವಲ್ಲವೇ, ಹಾಗೆಯೇ ವಾಸ್ತು ಸಹಜವಾಗಿರಲಿ. ನಿಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆ ಬೇಕಿದ್ದರೆ ಆ ವಾಸ್ತುವಿಗೆ ಒಳಗೊಂದು ಸೌಲಭ್ಯ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿರಲಿ, ಆದರೆ ಕಲ್ಪನೆಯು ಹುಟ್ಟು ವಿನ್ಯಾಸವಾಗದಿರಲಿ, ಯಾವುದೋ ಪ್ರಾಣಿ, ವಾಹನ, ದೇವರು, ಯಂತ್ರಗಳು ನಿಮ್ಮ ಗೃಹ ನಕ್ಷೆಯಾಗದಿರಲಿ, ಅದು ಸೂಕ್ತವೂ ಅಲ್ಲ. ಶ್ರೀಚಕ್ರದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿ ಅದರಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಏನಿದೆ? ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಲ್ಲಾ ಜನರು ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಿಲ್ಲವೇ? ದಾರ್ಶನಿಕರಾಗಿಲ್ಲವೇ? ಮನೇನೇ ಅಲ್ಲದೆ ಜೋಪಡಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ ಅನಕ್ಷರಿಗಳೆಷ್ಟು ಜನ ಮಹಾಪುರುಷಾಗಿಲ್ಲ? ಪರ್ಣಶಾಲೆಯಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸಿದ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಋಷಿಗಳಾಗಲಿಲ್ಲವೇ? ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳಾಗಲಿಲ್ಲವೇ? ವಿಚಿತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸವೇ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೇರಿಸುವುದಾದರೆ, ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ನಿಯಮಬದ್ಧತೆ ಅಥವಾ ಕಾನೂನು ಎಂಬ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವರು ಮೂರ್ಖರೇ? ಅವರು ನಡೆದ ಅಥವಾ ಹಾಕಿದ ಮಾರ್ಗ ಸರಿಯಲ್ಲವೇ? ಸರಿಯಲ್ಲವಾದರೆ ಬಿಡಿ, ನೀವು ಹೇಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ನಡೆಯಿರಿ, ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರವಿದೆ. ಅಮಾಯಕ ಜನರನ್ನು ಬಲಿಗೊಡಬೇಡಿ. ನಿಮ್ಮ ದೇವರು ನಿಮಗಾಗಿರಲಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ವೇಷ ತೆಗೆಯುವ ಭ್ರಾಂತಿ ಹುಟ್ಟಿಸಬೇಡಿ. ಅವರನ್ನೂ ಮೂರ್ಖರನ್ನಾಗಿಸಬೇಡಿ. ಇದೇ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ. ಇವಿಷ್ಟು ವಿಷಯಗಳಿಂದ ನಿಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಿರಬಹುದು, ಅದು ಸಾರ್ಥಕವಾದರೆ ಧನ್ಯೋಸ್ಮಿ.
(ಸಶೇಷ..)

ಇಂತು ಸಜ್ಜನ ವಿಧೇಯ,
ಕೆ. ಎಸ್. ನಿತ್ಯಾನಂದ,
ಪೂರ್ವೋತ್ತರೀಯ ಮೀಮಾಂಸಕರು,
ವೇದ ವಿಜ್ಞಾನ ಮಂದಿರಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು


(ಋತ್ವಿಕ್ ವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆ - ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೯) 

Thursday, 4 January 2018

ಶ್ರೀ ಚಕ್ರ, ಶ್ರೀ ವಿಧ್ಯೆ - ೮ : ಭಗವದ್ಗೀತೆ, ಸೂತ್ರಗಳು, ಆಶ್ರಮಧರ್ಮ, ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತಾದಿ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ವಿಕೃತ ಆಚರಣೆಯೇ ಈಗಿನ ಶ್ರೀವಿಧ್ಯೆ ಶ್ರೀಚಕ್ರ!!

(ಋತ್ವಿಕ್ ವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆ - ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೯)

[ಸೂಚನೆ:- ಈ ಲೇಖನವು ಶ್ರೀಚಕ್ರ, ಶ್ರೀವಿಧ್ಯಾ ಲೇಖನ ಸರಣಿಯ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ. ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಈ ಲೇಖನಮಾಲೆಯ ಹಿಂದಿನ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಭಾರಿ ಮುಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಓದಿ ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಮಾತ್ರ ವಿಷಯದ ಗಹನತೆ ಅರ್ಥವಾದೀತು. ಹಾಗೇ ಈ ಲೇಖನ ಸರಣಿಯ ಮುಂದಿನ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಓದಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಒಟ್ಟು ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ. ಇವು ಹಲವು ಲೇಖನಗಳಲ್ಲ, ಒಂದೇ ಲೇಖನವನ್ನು ಬಿಡಿಯಾಗಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆಯಷ್ಟೆ.]

ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಪೂಜಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲದ ಶ್ರೀಚಕ್ರ, ಅದರ ಅನುಷ್ಠಾನ ವಿಚಾರ, ಈ ವಿಚಾರವಾಗಿ ನೋಡೋಣ. ಅದರಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಮಂತ್ರಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವೇದದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ, ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದ ದೇವತೆಗೂ ಆ ಮಂತ್ರಕ್ಕೂ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಇದ್ದರೂ ಕೂಡ ಆ ಕಾರ್ಯಸಾಧಕ ಯಂತ್ರ ಅದಲ್ಲ. ಷಟ್ಚಕ್ರ ಯೋಗದ ಉದಾಹರಣೆಯಂತೆ ಮೂಲಾಧಾರದಿಂದ ಉದ್ದೀಪನಗೊಂಡ ಕುಂಡಲಿನೀ ಶಕ್ತಿಯು ಸುಷುಮ್ನಾ ನಾಡಿಯ ಮೂಲಕ ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಪ್ರವಹಿಸಿ ಆರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಅಥವಾ ಆ ಹಂತವನ್ನು ದಾಟಿ ಪ್ರವಹಿಸಬೇಕು. ಅದರ ಗಮ್ಯ ಸಹಸ್ರಾರ ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನಚಕ್ರ ಎಂಬ ವಿಚಾರ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರಬಹುದು. ಕುಂಡಲಿನಿಯ ಮಾರ್ಗವಾದ ಸುಷುಮ್ನಾ ನಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಹಂತಗಳೇಕೆ? ಆಲೋಚಿಸಬೇಕಿದೆ. ಸಹಸ್ರಾರ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಮೊದಲಾಗಿ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪಕ್ವತೆಗೆ ಬೇಕಾಗಿ ಈ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ವಿರಮಿಸಿ ಆಯಾಯಾ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅದರ ಸಾಧಿತ ಕಾರ್ಯೋನ್ಮುಖನಾಗಿ ಪಕ್ವತೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಮುಂದುವರೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಹಾಗಿದ್ದ ಮೇಲೆ ಈ ಯಂತ್ರ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ಮೋಕ್ಷ ಲಭ್ಯವಾದೀತೆ, ಚಿಂತಿಸಿ? ನೀವು ಪಕ್ವತೆಯನ್ನ ಹೊಂದಲು ಬೇಕಾದ ಯಾವ ಆದರ್ಶ ಆ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿದೆ?

        ಹಿಂದೆ ನಮ್ಮ ಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸಿದರೂ ಶ್ರೀವಿಧ್ಯಾ ಎಂಬುದು ಯಾರಿಗೆ ಇದು ಕೊನೆಯ ಜನ್ಮವಾಗಿರುತ್ತದೆಯೋ ಅವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯ ಎಂದರು ಶ್ರೀಯುತ ಡಾ|| ರಾ. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣರವರು. ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಕೇವಲ ಶ್ರೀಚಕ್ರ ಪೂಜೆ ಲಭ್ಯವಾದಾಗಲೇ ಅವನಿಗೆ ಮೋಕ್ಷ ಕಟ್ಟಿಟ್ಟ ಬುತ್ತಿ ಎಂದಾಗ ಈ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಪ್ರಭೃತಿಗಳು ಈಗ ಸುಲಭವಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸಬಹುದು. ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಬಹುದಲ್ಲವೇ? ಪ್ರಪಂಚದ ಒಟ್ಟು ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೇ ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯಾ ನಿಯಮವಿದೆ. ಅದು ೮೪,೦೦,೦೦೦ ಮಾತ್ರ. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯಾ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಒಟ್ಟು ಜೀವರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಒಂದು ರೂಪ ಅಷ್ಟೆ. ಎಲ್ಲಾ ಜೀವರಾಶಿಗಳು ಮನುಷ್ಯನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದವರೆಲ್ಲಾ ಶ್ರೀವಿಧ್ಯಾ ಉಪದೇಶ ಹೊಂದಿ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಜೀವರಾಶಿ ಉಳಿಯುತ್ತಿತ್ತೆ? ಆಗ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವೆಲ್ಲಿ? ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯಾ ನಿಯಮ "ಸಪ್ತವಿಂಶತ್ ಲಕ್ಷಾರ್ಬುದಾಃ." ಅರ್ಬುದವೆಂದರೆ ಕೋಟಿಯ ನೂರು ಪಟ್ಟು. ೨೭ ಲಕ್ಷ ಅರ್ಬುದ x ೮೪ ಲಕ್ಷ = ೨೭ x ೧,೦೦,೦೦೦ x ೧,೦೦,೦೦,೦೦೦ = ೨,೭೦,೦೦,೦೦,೦೦,೦೦,೦೦೦ x ೮೪,೦೦,೦೦೦ = ೨೨,೬೮,೦೦,೦೦,೦೦,೦೦,೦೦,೦೦,೦೦,೦೦೦. ಒಟ್ಟು ಜೀವ ರಾಶಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಹಾಗದ್ದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಈ ಶ್ರೀವಿಧ್ಯಾ ಮೋಕ್ಷದಾಯಕ ಖಂಡಿತವಾಗದ್ದಲ್ಲಿ ಈ ಜೀವರಾಶಿಯು ಪ್ರಪಂಚದ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಉಳಿದಿವೆ? ಎಲ್ಲವೂ ಮೋಕ್ಷವಾಗಿರಬೇಕಿತ್ತಲ್ಲವೆ ಚಿಂತಿಸಿ?

        ಹಿಂದೆ ಪುರಾಣದ ಉದಾಹರಣೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ರಾಜ ಅಂಬರೀಷ, ಚಂದ್ರಹಾಸಾದಿಗಳು ಏಕಾದಶಿ ವ್ರತವನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲು ರಾಜಾಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅವರು ಏಕೆ ಈ ಶ್ರೀವಿಧ್ಯೆ ಬಿಟ್ಟರು? ಆಗ ಇರಲಿಲ್ಲವೆ? ಅದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪೂಜಾವಿಧಾನ ಎಂದಾದಲ್ಲಿ ಇಂತಹಾ ಉತ್ತಮ ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ ಬಿಟ್ಟು ಏಕಾದಶಿ ವ್ರತ ಏಕೆ ಬಳಕೆಗೆ ತಂದರು? ಅವರೇನು ಶತಮೂರ್ಖರೇ? ಕಥೆಯೇ ಅಂದರೆ ಫಲಶೃತಿಯು ಹೇಳುವಂತೆ ಅತೀ ರಹಸ್ಯ ವಿಧ್ಯೆ ಎಂದಾದ ಉದಾಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶ್ರೀವಿಧ್ಯೆಯು ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಯಾರು ಪೂಜಿಸಬಹುದು, ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಅನುಷ್ಠಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ ನಿರ್ಣಯ ಕೊಟ್ಟವರಾರು? ಅಂಗೀಕರಿಸಿದವರಾರು? ಅಗಸ್ತ್ಯರಿಗೆ ಅಲಭ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಹಯಗ್ರೀವರು ಉಪದೇಶಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಂದ ಹಯಗ್ರೀವರಿಗೆ ಲಲಿತೆಯೇ ಆದೇಶಿಸಿ ಕೊಡು ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಅಗಸ್ತ್ಯರಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂದು -

ಲೋಪಾಮುದ್ರಾ ಪತೇಗಸ್ತ್ಯ ಸಾವಧಾನಮನಾಃ ಶೃಣು |
ನಾಮ್ನಾಂ ಸಹಸ್ರಂ ಯನ್ನೋಕ್ತಂ ಕಾರಣಂ ತದ್ವದಾಮಿ ತೇ ||
ರಹಸ್ಯಮಿತಿ ಮತ್ತ್ವಾಹಂ ನೋಕ್ತವಾಂಸ್ತೇ ನ ಚಾನ್ಯಥಾ |
ಪುನಶ್ಚ ಪೃಚ್ಛತೇ ಭಕ್ತ್ಯಾ ತಸ್ಮಾತ್ತತ್ತೇ ವದಾಮ್ಯಹಮ್ ||
ಸಮಾವಲಂಬೇ ತತ್ಪಾದಯುಗಲಂ ಕಲಶೋದ್ಭವಃ |
ಹಯಾನನೋ ಭೀತಭೀತಃ ಕಿಮಿದಂ ಕಿಮಿದಂ ತ್ವಿತಿ ||
ಮುಂಚ ಮುಂಚೇತಿ ತಂ ಚೋಕ್ತ್ವಾ ಚಿಂತಾಕ್ರಾಂತೋ ಬಭೂವ ಸಃ |
ಚಿರಂ ವಿಚಾರ್ಯ ನಿಶ್ಚಿನ್ವನ್ ವಕ್ತವ್ಯಂ ನ ಮಯೇತ್ಯಸೌ ||
ವರ್ಷತ್ರಯಾವಧಿ ತಥಾ ಗುರುಶಿಷ್ಯೌ ತಥಾ ಸ್ಥಿತೌ |
ತೃಚ್ಛೃಣ್ವಂತಶ್ಚ ಪಶ್ಯಂತಸ್ಸರ್ವೇ ಲೋಕಾಸ್ಸುವಿಸ್ಮಿತಾಃ ||
ತತಃ ಶ್ರೀ ಲಲಿತಾದೇವೀ ಕಾಮೇಶ್ವರಸಮನ್ವಿತಾ |
ಪ್ರಾದುರ್ಭೂಯ ಹಯಗ್ರೀವಂ ರಹಸ್ಯೇವಮಚೋದಯತ್ ||

ಎಂದು ಅಂದು ಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಯುತ ಶಂಕರ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ಹೇಳಿದರು. ಅಂತಹ ಗೌಪ್ಯವಾದ ಶ್ರೀವಿಧ್ಯೆ ಈಗ ಮಾತ್ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವೇ? ಅದು ಹೇಗೆ ಅಂಗೀಕಾರವಾಯಿತು? ಈಗಿನ ಪ್ರಭೃತಿಗಳೆಲ್ಲಾ ಅಗಸ್ತ್ಯರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚೆ? ಆಲೋಚಿಸಿ. ನಿಮಗೆ ಇಲ್ಲಿರುವ ಸುಳ್ಳು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀವಿಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ಮಹನೀರ್ಯರಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಲೋಪಾಮುದ್ರೆಯೂ ಒಬ್ಬಳು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವಳು ಅಗಸ್ತ್ಯ ಪತ್ನಿ, ಅವಳಿಗೆ ಇದು ಮೊದಲೇ ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಅಗಸ್ತ್ಯರು ಯಾವ ಕರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಹಯಗ್ರೀವರಿಂದ ಈ ವಿಧ್ಯೆ ಬೇಡಿದರು. ಪತ್ನಿಯಿಂದ ಈ ರಹಸ್ಯ ಅರಿಯಬಹುದಿತ್ತು ತಾನೆ?

ಕಾರ್ಯೇಷು ದಾಸೀ ಕರಣೇಷು ಮಂತ್ರೀ | ರೂಪೇಷು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಕ್ಷಮಯಾ ಧರಿತ್ರೀ |
ಭೋಜ್ಯೇಷು ಮಾತಾ ಶಯನೇಷು ವೇಶ್ಯಾ | ಷಟ್ಕರ್ಮಯುಕ್ತಾ ಕುಲಧರ್ಮಪತ್ನೀ |
ಇಲ್ಲಿಯೇ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ ಇವೆಲ್ಲಾ ಕಟ್ಟು ಕಥೆಗಳೆಂದು.

ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಿಷ್ಠನೆಂದು, ಅಜಾತಶತ್ರುವೆಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಅನ್ವರ್ಥನಾಮವಾದ ಧರ್ಮರಾಯನಿಗೆ ಹಲವಾರು ವ್ರತ ಕಥೆಗಳೂ, ವ್ರತೋಪದೇಶವೂ ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟಿತೇ ವಿನಃ ಈ ಶ್ರೀವಿಧ್ಯೆ ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಕಂಡು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಶಿವ ಸಹಸ್ರನಾಮ, ವಿಷ್ಣು ಸಹಸ್ರನಾಮ ಇತ್ಯಾದಿ ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತೇ ವಿನಃ ಲಲಿತಾ ಸಹಸ್ರನಾಮ ಉಪದೇಶವಾಗಿಲ್ಲ. ಆಗಿನ ಕಾಲದ ವ್ಯಾಸ, ನಾರದ, ಸನಕಾದಿಗಳು, ಕೃಷ್ಣ ಇವರೆಲ್ಲ ಅಲ್ಪಜ್ಞರಿರಬೇಕು. ಗೀತಾಚಾರ್ಯನೂ ಆದ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಅಥವಾ ಅವರನ್ನೇ ನಂಬಿದ ಧರ್ಮರಾಯನಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿರಬೇಕಲ್ಲವೆ? ನೀವೇ ನಿರ್ಣಯಿಸಿ.

        ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ, ವೇದವ್ಯಾಸರೆಂಬ ಅನ್ವರ್ಥಕ ನಾಮಧಾರಿಗಳು ಅರಿಯದ, ನಾರದ ಸನಕಾದಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲೇ ಕಂಡರಿಯದ ಈ ಮಹಾವಿಧ್ಯೆ ಎಷ್ಟು ಆದಿಯಾಗಿರಬಹುದು? ಹೋದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ದೇವಾಲಯ ಕಟ್ಟಿದ ಭೀಮ ಧರ್ಮರಾಯರು ಹಾಳು ಶಿವಲಿಂಗ ಬಿಟ್ಟರೆ ಈ ಲಲಿತೆಯನ್ನು ಯಾಕೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿಸಲಿಲ್ಲ? ಅವರೆಲ್ಲಾ ಶತಮೂರ್ಖರಿರಬೇಕು.

"ಸರ್ಮಧರ್ಮಾನ್ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಮಾಮೇಕಂ ಶರಣಂ ವ್ರಜ |"

ಎಂದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಹೇಗೆ ನಂಬುವುದು? ಇಂತಹಾ ಮಹಾವಿಧ್ಯೆ ಇದ್ದೂ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ವಂಚಿಸಿದನೆಂತಾದರೆ ಅವನು ಹೇಳಿದ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಏನು ಸತ್ಯವಿದೆ ಆಲೋಚಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಇಲ್ಲಾ ಅದು ಸತ್ಯವೆಂದಾದರೆ ಈ ಶ್ರೀವಿಧ್ಯೆ, ಶ್ರೀಚಕ್ರ, ಲಲಿತೆ ಯಾರು? ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂತು ಆಲೋಚಿಸಿ? ಉತ್ತರ ಸಿಗಲಾರದು. ಅದೇ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಪ್ರಕಟಣೆ ಬಿಟ್ಟರೆ, ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಅದರ ಯಾವ ಕುರುಹುಗಳೂ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಒಂದು ವಿಚಾರದ ನಿಖರತೆ ಅಂದರೆ ಘಟನೆಯ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂದರೆ, ಆ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟು ಸಮಕಾಲೀನ ಪ್ರಕಟಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದರೆ ಘಟನೆ ಸತ್ಯವೆಂದು ಸಾಬೀತಾಗುತ್ತದೆ. ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ, ಪುರಾಣ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಹೀಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ನೋಡಿ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. (ಸಾಹಿತ್ಯಕ ವಿಧದಲ್ಲಿ) ಈ ಮೇಲಿನ ನಿಯಮ ವಿಶೇಷಾಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಅಂದರೆ ಈಗಿನ P.Hd. ಮಾಡುವ ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಿರಬಹುದು.

        ಇನ್ನು ಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೋಗೋಣ. ಅಗಸ್ತ್ಯರಿಗೆ ಹಯಗ್ರೀವರಿಂದ ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂಬ ಈ ವಿಧ್ಯೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧ್ಯೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಾದಲ್ಲಿ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಬರುವ ರಾಮ-ರಾವಣರ ಯುದ್ಧಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಚಾರ ಗಮನಿಸಿ. ರಾವಣನ ಹತ್ಯೆಗಾಗಿ ರಾಮ ಕಂಕಣ ಬದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ರಾವಣ ಸಾಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ ಅಗಸ್ತ್ಯರು ರಾಮನಿಗೆ ಆದಿತ್ಯ ಹೃದಯ ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಿ-

ತತೋ ಯುದ್ಧಪರಿಶ್ರಾಂತಂ ಸಮರೇ ಚಿಂತಯಾ ಸ್ಥಿತಂ |
ರಾವಣಂ ಚಾಗ್ರತೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಯುದ್ಧಾಯ ಸಮುಪಸ್ಥಿತಂ ||
ದೈವತೈಶ್ಚ ಸಮಾಗಮ್ಯ ದೃಷ್ಟುಮಭ್ಯಾಗತೋ ರಣಂ |
ಉಪಗಮ್ಯಾಬ್ರವೀತ್ ರಾಮಮಗಸ್ತ್ಯೋ ಭಗವಾಂ ಸ್ತದಾ ||
ರಾಮ ರಾಮ ಮಹಾಬಾಹೋ ಶೃಣು ಗುಹ್ಯಂ ಸನಾತನಂ |
ಯೇನ ಸರ್ವಾನರೀನ್ ವತ್ಸ ಸಮರೇ ವಿಜಯಿಷ್ಯಸೇ ||
ಆದಿತ್ಯಹೃದಯಂ ಪುಣ್ಯಂ ಸರ್ವ ಶತೃ ವಿನಾಶನಂ |
ಜಯಾವಹಂ ಜಪಂ ನಿತ್ಯಮಕ್ಷಯಂ ಪರಮಂ ಶಿವಂ ||


ಶತೃಂಜಯ ವಿಧ್ಯೆಯಾದ ಈ ಶ್ರೀವಿಧ್ಯೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅಗಸ್ತ್ಯರು ಆದಿತ್ಯ ಹೃದಯ ಏಕೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದರು?

ಇಲ್ಲಾ, ಶತೃ ಪೀಡೆ ಪರಿಹರಿಸಲು ಶ್ರೀವಿಧ್ಯೆಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೇ?

ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಏಕೆ ಬರೆದರು?

ಇನ್ನು ಪಲಾಯನ ವಾದಿಗಳು ಹೇಳಬಹುದು. ಇದು ಕಲಿಯುಗಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ವಿಶೇಷವೆಂದು. ಏಕೆ ಈ ತಾರತಮ್ಯ? 

ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಯುಗಧರ್ಮಕ್ಕನುಸಾರವಾಗಿ ಮೋಕ್ಷ ಪಡೆಯಲು ಬೇರೆ ಸಾಧನವೇ ಇಲ್ಲವೇ?

ಕೃತ ತ್ರೇತಾ ದ್ವಾಪರ ಯುಗದವರಿಗೆ ಈ ಲಲಿತೆಯ ಅನುಗ್ರಹ ಪಡೆಯುವ ಯೋಗವಿಲ್ಲವೇ? ಚಿಂತಿಸಿ ನೋಡಿ.

ವಿಷ್ಣುನಾಮ ಸಹಸ್ರಾಚ್ಚ ಶಿವನಾಮೈಕಮುತ್ತಮಮ್ |
ಶಿವನಾಮ ಸಹಸ್ರಾಚ್ಚ ದೇವ್ಯಾ ನಾಮೈಕಮುತ್ತಮಮ್ ||

ಒಂದು ಸಾವಿರ ವಿಷ್ಣುನಾಮಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಶಿವನಾಮ ಉತ್ತಮ, ಒಂದು ಸಾವಿರ ಶಿವನಾಮಕ್ಕಿಂತ ಲಲಿತಾದ ಒಂದು ನಾಮೋಚ್ಚಾರಣೆ ವಿಶೇಷವೆಂದಾದಲ್ಲಿ (ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದಲ್ಲ, ಲಲಿತಾ ಸಹಸ್ರನಾಮದಲ್ಲಿರುವುದು) ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡಾ ಯಾರಿಗೂ ಈ ನಾಮ ಮಂತ್ರ ಜಪ ಉಪದೇಶಕ್ಕೆ ಸೂತ್ರಕಾರರೂ ಬರೆದಿಟ್ಟಿಲ್ಲವೇಕೆ?

ತನ್ನ ಸೂತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಶಿಷ್ಯವರ್ಗ ಈ ಪಾಪಕೂಪದಲ್ಲೇ ಕೊಳೆಯಲಿ ಎಂದೇ?

ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಸೂತ್ರಕಾರರು ನಿಮಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿದಂತಾಗಲಿಲ್ಲವೇ?

ಗಾಯತ್ರೀ, ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರೀ, ಪಂಚಾಕ್ಷರೀ, ಗೌರೀ ಪಂಚಾಕ್ಷರೀ, ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರೀ ಮಂತ್ರ ಉಪದೇಶ ಕೊಡಲು ಸೂಚಿಸಿದ ಸೂತ್ರಕಾರರಿಗೆ ಈ ಶ್ರೀವಿಧ್ಯೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲವೇ?

ನಿಮ್ಮ ಸೂತ್ರಕಾರರನ್ನು ನೀವು ನಂಬುತ್ತೀರೀ? ನಂಬಿದರೆ ನಂಬಿ, ಬಿಟ್ಟರೆ ಬಿಡಿ, ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿದೆ.

        ಇನ್ನು ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಆಶ್ರಮವಾದ ಸನ್ಯಾಸ. ಇದನ್ನು ಯಾರು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಮೋಕ್ಷ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪರು ಎಂಬ ಚಾಲ್ತಿ ನಮ್ಮಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ, ಆ ಆಶ್ರಮ ಸ್ವೀಕಾರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಣವ ಬೀಜ ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ನಾರಾಯಣ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಗುರುಗಳು ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಾಡುವಾಗ ಕೇವಲ ನಾರಾಯಣ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಾಡುತ್ತಾರೆಯೇ ವಿನಃ ಲಲಿತಾ ಎಂದು ಆಶೀರ್ವದಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಕಾರಣವೇನು? ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಶ್ರೀಗಳವರಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಅನುಗ್ರಹವಿಲ್ಲವೆಂತಲೇ? ಈ ಮೇಲಿನ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ್ದು ಲಲಿತಾಸಹಸ್ರನಾಮದಿಂದಲೇ. ಅಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿದ ಲಲಿತೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಉದಾಹರಿಸಿದ ಒಂದು ಕಡೆಯಾದರೂ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿರಬೇಕಿತ್ತು, ಯಾಕೆ ಬಂದಿಲ್ಲ? ಇದು ಉತ್ತರನು ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪೌರುಷವನ್ನು ಹೇಗೆ ತೋರಿಸಲಿಲ್ಲವೋ ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಲ್ಲ. ಬಳಸಿ ನೋಡಿದವರು ಹೇಳಿಲ್ಲ, ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಚಾರ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ, ಶ್ರೀಯುತ ಯೆನ್.ಜಿ. ರಾವ್‍ರವರು ಲಲಿತೆಯು ತನ್ನ ಅರ್ಹತೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಅಂದು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಲಲಿತೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡದ್ದೇನು ಎಂದು ನಿಮಗೂ, ಅವರಿಗೂ ಅರ್ಥವಾದರೆ ಸಾಕು.
  (ಸಶೇಷ..)

ಇಂತು ಸಜ್ಜನ ವಿಧೇಯ,
ಕೆ. ಎಸ್. ನಿತ್ಯಾನಂದ,
ಪೂರ್ವೋತ್ತರೀಯ ಮೀಮಾಂಸಕರು,
ವೇದ ವಿಜ್ಞಾನ ಮಂದಿರಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು

(ಋತ್ವಿಕ್ ವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆ - ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೯)